Neurode - Nowa Ruda wczoraj i dziś
Neurode - gestern und heute

| STRONA GŁÓWNA | WSTĘP | WIADOMOŚCI OGÓLNE O NOWEJ RUDZIE |
| NOWA RUDA WCZORAJ I DZIŚ | OKOLICE NOWEJ RUDY WCZORAJ I DZIŚ | SEDLUNG GABRESGRUND CZYLI ORKANY |
| NOWA RUDA NA STARYCH FOTOGRAFIACH I WIDOKÓWKACH | LINKI |

NAZWA PIECZEĆ I HERB NOWEJ RUDY

Herb Nowej Rudy W pochodzącej z 1337 roku pierwszej wzmiance o miesciewymieniona jest nazwa "Neven rode". Z kolei dokument z 1350 roku wspomina o Johanesie Wustenhuf z "Neurod" oraz o Johanesie Wustenhube z "Nowinrode". Kolejna nazwa miasta "Newenrode" występuje w dokumencie z 1352 roku, jak również w dokumencie praskim z 1360 roku. Kolejny praski dokument z 1363 rokuwspomina Katarzynę on Donyn "in Newenrode". Inne dokumenty z 1394 roku wymieniają takie nazwy jak: "Nvynrod" i "Nuwnrode". Mniej więcej od 1456 roku podawana jest nazwa"Neurode", która obowiązuje do roku 1945.
       Powyższe niemieckie nazwy wywodzą się z niemieckiego czasownika "roden", co oznacza: "wykarczować", "wykopać" lub "trzebić" dlatego też nazwy te związane z karczunkiem, o czym świadczy również herb miasta.
       Z kolei polska nazwa "Nowa Ruda", ktora obowiązuje od 1945 roku jest niezręcznym tłumaczeniemnazwy miasta z 1337 roku. Świadczy o tym zachowana jej dwuczłonowość. Nazwa miasta nie ma również nic wspólnego z jej pierwotnym znaczeniem bowiem zamiast z "karczunkiem" kojarzy się z występowaniem rud, np. metali. Próba wiązania nazwy miasta nie wytrzymuje krytyki naukowej

      Pierwsze informacje na temat herbu i pieczęci Nowej Rudy mają jakoy pochodzić z dokumentu, w którym w 1416 roku nadano przywileje noworudzkim tkaczom. Twierdził tak kronikarz J. Kögler, który ponoć widział na skrawku pergaminowego dokumentu "kompletnienieczytelna pieczęć woskową". W tym czasie miasto mogło posiadać już własny herb i pieczęć, lecz ich wizerunki z tego okresy są nam nieznane.
       Z wyglądem noworudzliego herbu spotykamy się dopiero w I poł. XVI w. Z tego okresu pochodziła mała pieczęć, której pole tarczy ścięty pień drzewaz silnie akcentowanymi korzeniami.
Biorąc pod uwagę informację, że wszystkie kształty herbów musiały być zatwierdzone przez panującego władcę, można mniemać, że herb z wizerunkiemwykarczowanego korzenia drzewa był pierwotnym i jedynym w całej historii miasta.


      Pewna róznica istniała nieco w barwachjego tarczy. Według Rudolfa Stillfrieda pierwotny herb miasta przedstawiał korzeń drzewa koloru srebrnego, umieszczonego na czerwonym tle. Kształt i kolor tego herbu przetrwał napewno do roku 1937, być może i do 1945. Ponadto istnieje też wzmianka o korzeniu koloru białego.
       W obecnym herbie korzeń i pień drzewa jest koloru żółtego. Tło pozostało czerwone. Symbolizuje ono kolor czerwonej ziemi, pochodzącej z zawierającej związki żelaza, czwerwonej skały piaskowcowej. Ścięty pień drzewa z wyraźnie akcentowanymi w rysunku korzeniami przypomina, że Nowa Ruda nie powstała na terenie już istniejącej osady, ale na świeżo wykarczowanym obszarze.
      Wspomniana wyżej pieczęć pochodziła z I poł. XVI w. miała 24 mm średnicy. W otoku jej wyryta była treść: IN:GESIGIL:ZU:NEWROT.
       Kolejna pieczęć o średnicy 25 mm pochodziła z 1549 roku. Przedstawiała pień ściętego drzewa, pod tarczą cyfry "1569", w otoku zaś IN:SIGEL:ZU:NEWRODT. Z roku 1617 pochodzi pieczęć (śr. 31 mm) z pniem w polu tarczy i napisem: SIGILL:DER:STADT:NEWROT:1616. Największą pieczęcią (śr. 40 mm) yła pieczęć pochodząca z II poł. XII wieku. Poza pniem i bezmyślnymi cyframi "1549" posiadała w otoku napis SIGILLUM:CIVITATIS:NERODENSIS.
       Miasto posiadało również i pieczęcie sądowe, ktore pochodziły z XVIII wieku (kroniki podają, że z XII w.). Pieczęć sądowa Nowej Rudy z tego okresu (śr. 23 mm) posiadała napis: DER:STAT:NEIRODE:GERICHTSIGII a zamiast ściętego pnia posiadała tylko inicjały "NR" ujęte w kształt monogramu. Ponadto istniała również pieczęć owalna (26/22 mm) z cyfrą "1822". Wszystkie niemal pieczęcie Nowej Rudy od XVI w. posiadały godło miejskie w polu tarczy bez zmian. Z kolei z nowo sprawianych pieczęci wzorowana była na starszej i czętso powtarzała bezmyślnie cyfry "1549", oznaczające datę wykonania tłoku pieczętnego.

Płaskorzeźba herbu Nowej Rudy z fonntanny

Płaskorzeźba z fontanny znajdującej sie w Rynku

Na podstawie: Nowa Ruda - Przewodnik